Kısa cevap: önce düşüşün tam tarihi bulunur, sonra o tarihte ne olduğu aranır. Üç ihtimal var. Google bir güncelleme yayımlamıştır, sitede teknik bir şey değişmiştir, ya da sorgular yapay zekâ özetine kaymıştır. Üçünü ayırmanın yolu veriye bakmak, tahmin etmek değil.
Bu yazıda kendi işlerimde kullandığım sırayı anlatıyorum. Sıra önemli, çünkü adımları atladığınızda yanlış sebebe doğru çözüm uyguluyorsunuz. Trafik düşüşlerinin belki yarısında ilk iki adımda cevap çıkıyor ve geri kalan işin çoğu gereksiz oluyor.
Önce düşüşün tarihini netleştirin
Search Console’da Performans raporunu açın, tarih aralığını son 6 aya alın ve grafikte düşüşün başladığı günü bulun. Bu tarih her şeyin anahtarı. Elinizde tarih yoksa teşhis yapmıyorsunuz, fal bakıyorsunuz.
Düşüşün biçimi de bilgi veriyor:
- Tek günde keskin düşüş. Teknik bir değişiklik, yanlış kurulmuş bir yönlendirme ya da manuel işlem akla gelir.
- Birkaç hafta içinde kademeli düşüş. Genelde algoritma güncellemesi ya da rakiplerin ilerlemesi.
- Yavaş ve aylarca süren erime. İçeriğin yaşlanması, güncellenmeyen sayfalar, kapanan dış linkler.
- Her yıl aynı ayda tekrarlayan iniş. Mevsim. Bunu düşüş sanıp müdahale etmek yaygın bir hata.
Son maddeyi ciddiye alın. Search Console’da karşılaştırma sekmesinden geçen yılın aynı dönemini seçin. Bir çiçekçide şubat sonrası, bir eğitim sitesinde temmuz, bir klima firmasında ekim düşüşü normaldir. Geçen yıl da aynı şey olduysa sorun yok.
Gösterim mi düştü, tıklama mı?
Bu ayrım teşhisin yarısı ve çoğu kişi atlıyor. Search Console’da iki kutuyu birlikte işaretleyin, grafikte iki çizgiyi üst üste görün.
| Gösterim | Tıklama | Muhtemel sebep |
|---|---|---|
| Düştü | Düştü | Sıralama kaybı: güncelleme, teknik sorun ya da rakip |
| Aynı ya da arttı | Düştü | Cevap sonuç sayfasında veriliyor: AI Overviews, öne çıkan snippet |
| Düştü | Aynı | Düşük değerli sorgular kaybedilmiş, zararsız olabilir |
| Arttı | Arttı ama oran düştü | Yeni ve alakası zayıf sorgulara girmişsiniz |
İkinci satır son iki yılda çok yaygınlaştı. Siteniz hâlâ görünüyor, ama kullanıcı cevabı Google’ın özetinde alıp tıklamıyor. Bu durumda sıralama çalışması yapmanın bir faydası yok; sıralama zaten yerinde. Yapılacak iş farklı: tıklamayı hak eden bir sebep vermek. Fiyat, stok, hesaplama aracı, karşılaştırma tablosu, kendi ölçümünüz. Özette bulunamayacak bir şey.
Üçüncü satır da önemli. Bazı kayıplar iyi haberdir. Alakasız bir sorguda görünmeyi kaybetmek cironuzu etkilemez. Trafik rakamı değil, dönüşen trafik önemli.
Hangi sayfalar kaybetti?
Düşüş site genelinde mi, yoksa belirli sayfalarda mı? Bu iki durumun sebepleri tamamen farklı.
Performans raporunda Sayfalar sekmesine geçin, düşüş dönemini öncesiyle karşılaştırın ve farkı büyükten küçüğe sıralayın. Çoğu zaman şunu görürsünüz: toplam düşüşün yüzde yetmişi üç beş sayfadan geliyor. Gerisi gürültü.
Kaybın tek bir sayfa grubunda toplanması, örneğin sadece blog yazılarında ya da sadece bir kategori ağacında olması, o bölümde yapısal bir şeyin değiştiğini söyler. Kayıp her yere eşit dağılmışsa site genelinde bir değerlendirme olmuş demektir.
Aynı karşılaştırmayı Sorgular, Cihazlar ve Ülkeler sekmelerinde de yapın. Sadece mobilde düşüş varsa mobil şablonda bir şey bozulmuştur. Sadece bir ülkede düşüş varsa hreflang ya da yönlendirme ayarına bakılır.
O tarihte bir Google güncellemesi var mıydı?
Google çekirdek güncellemelerini duyuruyor ve başlangıç ile bitiş tarihlerini yayımlıyor. Düşüşün başladığı tarih bir güncellemeyle çakışıyorsa sebep büyük ihtimalle odur.
Bu durumda yapılacak şey panik değil. Çekirdek güncellemeler genelde içerik kalitesine dair bir yeniden değerlendirmedir; hemen geri alınabilecek teknik bir hata yoktur. Google’ın kendi tavsiyesi de bu yönde: hızlı bir düzeltme aramak yerine, kaybeden sayfaları gerçekten iyileştirmek.
Pratikte şöyle çalışıyorum. Kaybeden sayfaları listeliyorum, her biri için o sorguyu arayan kişinin ne beklediğini yazıyorum, sonra sayfanın bunu karşılayıp karşılamadığına bakıyorum. Karşılamıyorsa sayfa yeniden yazılıyor. Karşılıyorsa ve hâlâ kaybediyorsa, şu an üstte çıkan sayfalarda ne fazladan var sorusuna geçiyorum.
Güncellemelerin bir de şu tarafı var: etkisi oturması haftalar alıyor. Güncelleme yayılırken yapılan değişikliklerin sonucunu ölçemezsiniz, çünkü zemin hareket hâlinde. Duyurulan bitiş tarihini beklemek daha sağlıklı.
Sitede ne değişti?
Düşüş tarihinde sitede yapılan değişiklikleri listeleyin. Bunu yapabilmek için önce bir kayıt tutmak gerekiyor, ki çoğu sitede yok. En sık sebepler şunlar:
- Tema değiştirildi ya da güncellendi, başlık yapısı ve schema kayboldu
- Bir eklenti güncellendi ve beklenmedik bir şey yaptı
- Kalıcı bağlantı ayarı değişti, eski adresler 404 vermeye başladı
- Altyapı taşındı, yönlendirmeler eksik kuruldu
- Geliştirme ortamından kalan noindex etiketi yayına çıktı
- Önbellek ya da güvenlik eklentisi Googlebot’u yavaşlatmaya başladı
- Menüden ya da ana sayfadan bir bölüme giden iç linkler kaldırıldı
Sonuncusu sinsi olanı. Site yenilenirken menü sadeleştirilir, bir kategori grubu menüden çıkar ve o sayfalara giden iç link sayısı sıfıra yakınlaşır. Sayfalar hâlâ yayında, hâlâ erişilebilir, ama sitenin içinde artık kimse onlara işaret etmiyor. Google bunu bir değer sinyali olarak okuyor.
Geliştirme ortamından kalan noindex konusu kulağa saçma geliyor ama sandığınızdan sık oluyor ve etkisi büyük. WordPress’te Ayarlar içindeki arama motoru görünürlüğü kutusu bir deneme sitesinde işaretlenir, sonra o site canlıya taşınır ve kutu işaretli kalır.
Manuel işlem ya da güvenlik sorunu var mı?
Search Console’da Güvenlik ve Manuel İşlemler bölümüne bakın. Burada bir uyarı varsa diğer bütün teşhis adımlarını bırakın; sebep budur.
Manuel işlemler nadirdir ama satın alınmış link geçmişi olan ya da el değiştirmiş alan adlarında çıkıyor. Hacklenme ise daha yaygın. Sitenize enjekte edilmiş sayfaları kendi tarayıcınızda görmeyebilirsiniz, çünkü bu kodlar genelde sadece arama motoru botlarına görünür. Kapsam raporunda tanımadığınız adresler varsa bu ihtimali ciddiye alın.
Sunucu tarafında bir sorun var mı?
Search Console’daki Tarama İstatistikleri raporuna bakın. Sunucu yanıt sürelerinde ani bir artış ya da 5xx hatalarında bir sıçrama varsa, Google siteyi taramakta zorlanmış olabilir.
Barındırma değişikliği, trafik artışı ya da güvenlik duvarı ayarı bunu tetikleyebilir. Özellikle bot korumalı sistemlerde Googlebot’un yanlışlıkla engellenmiş olma ihtimalini kontrol edin. Search Console’un URL denetimi aracındaki canlı test, Google’ın sayfayı şu an gerçekten çekebildiğini gösteriyor. Bu test otuz saniye sürüyor ve bazen bütün teşhisi bitiriyor.
robots.txt dosyasını da gözden geçirin. Bir satırlık yanlış kural bütün bir dizini kapatabiliyor ve bunun hiçbir uyarısı olmuyor.
Rakipler ne yaptı?
Bazen siz hiçbir şey yapmazsınız, rakip yapar. Kaybettiğiniz sorguları Search Console’dan çıkarın, o aramaları kendiniz yapın ve şu an üstte kimin olduğuna bakın.
Göreceğiniz tipik şeyler: yeni bir sayfa açılmış, mevcut bir sayfa ciddi şekilde genişletilmiş, bir pazaryeri o sorguya girmiş, ya da sonuç sayfasının yapısı değişmiş ve organik sonuçlar aşağı inmiş.
Bu en can sıkıcı ama en dürüst teşhis. Sizin sayfanız bozulmamıştır, sadece daha iyisi gelmiştir. Çözümü de net: o sayfayı daha iyi hâle getirmek. Kestirme yok.
İlk 48 saatte ne yapmalı?
Düşüşü fark ettiğiniz anda sırayla şunları yapın. Hepsi birkaç saat sürüyor ve çoğu zaman cevap buradan çıkıyor.
- Search Console’da düşüşün tarihini bul
- Gösterim ile tıklamayı ayır
- Kaybeden sayfaları ve sorguları listele
- Güvenlik ve Manuel İşlemler bölümüne bak
- Ana sayfa ve en çok kaybeden sayfa için URL denetimi canlı testi çalıştır
- Google’ın güncelleme takvimiyle tarihi karşılaştır
- Sitede o tarihte ne değiştiğini sor
Bu listede olmayan bir şey var: yeni içerik yazmak. Sebep bulunmadan yazılan içerik vakit kaybı, bazen de durumu kötüleştiriyor.
Ne zaman endişelenmemeli?
Her iniş sorun değil. Şu durumlarda müdahale etmeyin:
- Düşüş geçen yılın aynı dönemiyle örtüşüyorsa
- Kayıp sadece markasız ve alakasız sorgulardaysa
- Tıklama sabit, sadece gösterim düştüyse ve dönüşüm etkilenmediyse
- Düşüş bir haftadan kısa sürdüyse ve kendiliğinden toparladıysa
Search Console verisi günlük dalgalanır. Bir günlük inişe bakıp karar vermek, tartıda bir kiloluk oynamaya bakıp diyet değiştirmeye benziyor. Yedi günlük hareketli ortalamayla bakmak daha sağlıklı.
Teşhis sırası özetle
Tarihi bul, gösterim ile tıklamayı ayır, kaybeden sayfaları çıkar, güvenlik ve manuel işlem bölümüne bak, güncelleme takvimine bak, sitedeki değişiklikleri listele, sunucu tarafını kontrol et, rakiplere bak.
Bu sırayla gidildiğinde sebep genelde ilk üç adımda çıkıyor. Sırayı atlayıp doğrudan içerik yazmaya başlamak, yanlış ilacı doğru hastalığa vermeye benziyor. Hasta da iyileşmiyor, ilaç da boşa gidiyor.
Düşüşü kendi verinizde nasıl bulursunuz?
Search Console’dan iki dönemi ayrı ayrı dışa aktarın, sonra sayfa bazında farkı çıkarın.
join -t, -1 1 -2 1 <(sort -t, -k1,1 oncesi.csv) <(sort -t, -k1,1 sonrasi.csv) | awk -F, '{print $1", gösterim farkı "$4-$2", tıklama farkı "$5-$3}' | sort -t' ' -k4 -n | head -20Çıktı, en çok kaybeden yirmi sayfayı veriyor. Aradığınız desen şu: gösterim farkı sıfıra yakın ama tıklama farkı eksi. Bu, cevabın sonuç sayfasında verildiği anlamına geliyor.
Komutu terminalde, Windows’taysa Git Bash’te çalıştırın. İki dosyanın da ilk sütunu sayfa adresi olmalı; Search Console dışa aktarımında “Sayfalar” sekmesini seçerseniz bu yapı zaten geliyor.